San Miguel: Στο κέντρο της παλιάς Μαδρίτης, κοντά στην περίφημη Plaza Mayor, υπάρχει μια κάπως παράταιρη κατασκευή από γυαλί και μέταλλο που ξεχωρίζει. Το Mercado de San Miguel είναι μια οργανωμένη κλειστή αγορά τροφίμων και ποτών, όπου ο επισκέπτης μπορεί να δει μαζεμένες όλες τις γαστρονομικές ισπανικές προτάσεις και να περάσει ένα μεσημέρι γεμίζοντας το ποτήρι και το πιάτο του από το μπουφέ όσες φορές η όρεξη του το ζητά και η τσέπη του το επιτρέπει. Παρόμοιες, πιο υπαίθριες, αγορές στήνονται αρκετά συχνά στις πιο γνωστές πλατείες της πρωτεύουσας και αξίζει να αναζητήσετε αυτές που ειδικεύονται στο πάντρεμα της κουζίνας της ιβηρικής με εκείνες των λατινοαμερικάνικων χωρών, αλλά και να εντρυφήσετε περισσότερο στα προτεινόμενα προϊόντα των ιδιαίτερων περιοχών της Ισπανίας (αλλαντικά από την Αραγονία, τυριά από τις Αστούριες, θαλασσινά από Γαλικία, φρούτα από τα Κανάρια, κρασιά από τη Ριόχα, γλυκά από τη Βαλένθια κ.λπ.). Αν τώρα ψάχνετε για κάποια λύση πιο οικονομική, και νηστικοί για να μη μείνετε και για να λέτε μετά ότι συνοδεύσατε με ξένες γεύσεις το ταξίδι σας, αφήστε το mercado και μπείτε σε ένα super-mercado να ψωνίσετε. Γεμίστε το καλάθι σας με όλες τις παραλλαγές του jamon και του chorizo που υπάρχουν, πάρτε και μερικές turrónes, να τιμήσετε και τη ζαχαροπλαστική και από μπύρες προτιμήστε την ανδαλουσιανή Cruzcampo, γιατί η μαδριλένικη Mahón δεν πίνετε.

Plaza de la Paja: Όσο δημοφιλής και φασαριόζικη κι αν είναι η συνοικία La Latina, τόσο ηρεμιστική παραμένει παραδόξως η ομορφότερη πλατεία της. Η de la Paja (του άχυρου), η μεγαλύτερη ενός γοητευτικού συμπλέγματος πλατειών (de la Moreria, de Granado, del Alamillo, de San Andrés κ.λπ.) στην καρδιά της μεσαιωνικής πόλης, κλέβει την παράσταση στην υπερπαραγωγή που ονομάζεται «τουριστική Μαδρίτη». Προσωπικά, θα σας πρότεινα να καθίσετε στην terrassa του Café Delic –μην παραλείψετε, ωστόσο, να χαζέψετε την εσωτερική του διακόσμηση- ή στο πέτρινο παγκάκι ακριβώς απέναντι, παρέα με το μυστηριώδες μεταλλικό άγαλμα του «ανθρώπου που διαβάζει» (ο ίδιος καλλιτέχνης, ο κύριος Félix Hernando García έχει φτιάξει και τον περίφημο «Barrendero» (οδοκαθαριστής) στην Plaza de Jacinto Benavente – σας το είπα, όλοι έχουν το άγαλμα που τους αναλογεί σε αυτήν την πόλη). Αν πεινάσετε και επιθυμήσετε κάτι πιο εξωτικό, διασχίστε την Calle de Segovia και κάπου εκεί απέναντι θα βρείτε ένα από τα μεξικάνικα της αλυσίδας La Mordida. Και αν σας πιάσει η νύχτα και γουστάρετε κάτι πιο αυθεντικό, λίγα μέτρα παραπάνω, επίσης στη Segovia, υπάρχει το El Rincón del Arte Nuevo, το μόνο ίσως από τα παραδοσιακά στέκια της περιοχής που ο τουρισμός δεν το έχει τόσο αλλοιώσει. Πάρτε όσες μπύρες θέλετε κι αφήστε τον μπάρμπα πίσω από το μπαρ να σας τροφοδοτεί αδιάκοπα με tapas.

Orgullo: Δεν είμαι, δυστυχώς, και τόσο σίγουρος αν όλη αυτή η ιστορία των διαρκώς εξαπλωνόμενων gay parade ανά την υφήλιο στοχεύει στην εμπέδωση της σεξουαλικής διαφορετικότητας ή οδηγεί σε όλο και πιο βαθιά περιχαράκωση αυτούς που την πρεσβεύουν. Ειλικρινά, ωστόσο, δε θα μπορούσα να αφήσω εκτός αυτού του οδηγού τη fiesta περηφάνιας (el orgullo, το pride που λέμε εμείς, οι Βαλκανιοσάξονες), που λαμβάνει χώρα εδώ στα τέλη Ιουνίου. Το Orgullo δεν αφορά, όπως θα φανταζότανε κανείς, μονάχα τις λεσβίες και τους ομοφυλόφιλους της πόλης, αλλά ολόκληρη η Μαδρίτη συμμετέχει με κάποιον τρόπο στη γιορτή, με κέφι και με όρεξη που θα τα ζήλευε και το δημοφιλέστερο event σε κάποια άλλη χώρα. Όσο συγκινητικό είναι να παρακολουθείς αδέρφια και γονείς να διαδηλώνουν την υποστήριξη και την αγάπη τους προς τα «διαφορετικά» μέλη των οικογενειών τους, άλλο τόσο απίστευτο είναι να βλέπεις άσχετο κόσμο, από παιδάκια μέχρι γέροντες και από εκπροσώπους των συνδικάτων έως ιερείς να παίρνουν μέρος σε αυτό το ψυχαγωγικό ξέφρενο πανηγύρι. Κι όταν ακούσεις πόσο βαθιά πολιτικά είναι τα συνθήματα που συνοδεύουν την παρέλαση, τότε καταλαβαίνεις πόσο αδερφίστικη είναι εν τέλει η ματιά όλων εκείνων που νομίζουνε πως τα προβλήματα των άλλων δεν είναι και δικά τους. Και για να τα λέμε όλα: ενώ το Orgullo διεξάγεται κυρίως στην Gran Via, σχεδόν ταυτόχρονα στο Lavapiés πραγματοποιείται ένα αντι-orgullo πιο εναλλακτικό, που καταδικάζει την ολοένα αυξανόμενη εμπορευματοποίηση του πρώτου.

La Movida: Η απάντηση στο εύλογο ερώτημα, πως μία χώρα τόσο συντηρητική και τόσο πνευματικά καθυστερημένη, βυθισμένη για αιώνες μέσα στην ασφυκτική αγκαλιά της καθολικής εκκλησίας, μπόρεσε και εξελίχθηκε μέσα σε λίγα χρόνια σε πρότυπο ελεύθερης δημιουργίας και ανεκτικότητας, είναι απλή: la movida! Το πολιτιστικό αυτό κίνημα που εκκολάφτηκε στα χρόνια της παρακμής του φρανκικού καθεστώτος και ξέσπασε αμέσως μετά την πτώση του και που πολύ συνεσταλμένα ονομάστηκε «το κίνημα», ουσιαστικά άλλαξε τη ζωή σε ολόκληρη τη χώρα και προφανώς επηρέασε σημαντικά την ίδια την πρωτεύουσά της. Ουσιαστικά μιλάμε για μια πολύμορφη επανάσταση (κοινωνική, καλλιτεχνική, σεξουαλική, χημική κ.λπ.), που έβγαλε τους Ισπανούς από το Κατηχητικό για να τους στείλει στο Orgullo. Μπορεί τελικά τα παράγωγα της ιστορίας αυτής να μην ήταν αυτά που είχαν κατά νου οι κύριοι εκφραστές της (καλό, χρυσό το «Todo sobre mi madre», μα αυτό ήταν όλο, δηλαδή;), αλλά η επίδρασή της εξακολουθεί να είναι κάτι παραπάνω από εμφανής στους χώρους όπου συχνάζουν οι νέοι στη Μαδρίτη. Και μια και πήγε η κουβέντα στον Pedro τον Almodóvar, αν βρεθείτε στην Plaza de España, τρυπώστε στην Calle de Martín de los Heros, τον πιο σινεφίλ δρόμο της πόλης, όπου οι ιστορικοί κινηματογράφοι Golem και Renoir (ταινίες με υπότιτλους) και το μοναδικό καφέ-βιβλιοπωλείο Ocho y Medio (8½). Εκεί, μπορεί να μη βιώσετε την εμπειρία της movida, μα, όσο να είναι, μια γεύση από το τουριστικό της σκέλος θα την πάρετε.

El Rastro: Ένα από τα αρχαιότερα παζάρια της Ευρώπης και για αιώνες η καρδιά της εμπορικής ζωής της Μαδρίτης, σήμερα αποτελεί μάλλον θλιβερό απόηχο της μεσαιωνικής τους δόξας. Εντυπωσιακό ως προς το μέγεθος του, αφού διασχίζει ένα πολύ μεγάλο κομμάτι του κέντρου της πόλης (κυρίως περί την Calle de la Ribera de Curtidores στη La Latina και την Calle de Embajadores, στα όρια του Lavapiés), υπερεκτιμημένο, δυστυχώς, ως προς την τουριστική του φήμη (αν επιθυμείτε αυθεντικά κι ενδιαφέροντα ισπανοαραβικοτσιγγάνικα παζάρια, αναζητήστε τα νοτίως της Καστίλλης), το Rastro παραμένει, ωστόσο, σημείο αναφοράς, όχι τόσο ως παράδεισος των συλλεκτών μεταχειρισμένων και άχρηστων αντικειμένων, όσο ως αφορμή για την κυριακάτικη βόλτα των επισκεπτών αλλά και των Μαρδριλένων. Κάντε μια βόλτα γύρω από τα καφέ και τα φαγάδικα της περιοχής και δείτε το ξέφρενο γλέντι που στήνεται μόλις σχολάει το παζάρι στις δύο το μεσημέρι και θα καταλάβετε ακριβώς τι εννοώ. Πάντως, αν σας αρέσει γενικά να ψάχνεστε με τέτοια πράγματα, θα σας συμβούλευα να αποφύγετε το παζαρτζήδικο, υπαίθριο σκέλος του Rastro και να προτιμήσετε τα καταστήματα που βρίσκονται στον ίδιο δρόμο ακριβώς και στα παρακείμενα στενά και που ειδικεύονται σε αγοραπωλησίες παλαιών ή αναπαλαιωμένων έργων τέχνης ή χρηστικών αντικείμενων και εκεί δεν αποκλείεται να πέσετε πάνω σε κάποιον κρυμμένο θησαυρό που να σας περιμένει.

Me gusta Malasaña: Δύσκολα μπορεί κανείς να βαρεθεί στην ομορφότερη μποέμικη γειτονιά της Μαδρίτης, που εδώ και τρεις δεκαετίες δίνει το ρυθμό στην ισπανικής «εναλλακτικότητας». Αν δε σας πολυνοιάζουν τα κατά τα άλλα ενδιαφέροντα μουσεία del Romanticismo και Municipal και αναζητείτε πιο πολύ τη fiesta ή έστω την παρελκόμενη της φτώχιας καλοπέραση, μπορείτε να δοκιμάσετε κάποια από τις παρακάτω –άκρως ενδεικτικές- προτάσεις. Καφές: Café de Mahón στην Dos de Mayo (ο κλασικός καφές στην πλατεία), El Rincón στην Calle Espíritu Santo (αν και δε με αγαπάνε εκεί), De la Luz στην Calle del Barco (αγαπημένο) και La Ida στην Calle Colón (αρτίστικο). Φαγητό: Ojalá στην Calle de San Andrés (παραδοσιακό και οικονομικό), Comida Italiana στην Plaza de San Ildefonso (ποιοτικό «βρώμικο»), El Rey del Pollo στην Plaza del Conde de Toreno (απίστευτο ψητό κοτόπουλο) και TM Burguer στην Calle Espíritu Santo (αμερικανιά, αλλά αξίζει). Ποτό: Circo και La Realidad στην Corredera Baja de San Pablo (για όσους ψάχνουν και για ψαγμένους, αντίστοιχα), In Dreams στην Calle de San Mateo (στέκι), El Palentino στην Calle del Pez (φτηνά ποτά), La Vía Láctea στην Calle de Velarde (ροκ) και ConSentido Calle del Barco (διεστραμμένο). Ή αν προτιμάτε, κάντε ότι και όλοι οι άλλοι τριγύρω σας: αγοράστε μπύρες από τους πλανόδιους chinos και αράξτε σε κάποια πλατεία να τις πιείτε. Ούτως ή άλλως, οι προτάσεις είναι πολύ προσωπικές. Σας έγραψα για αυτά που δοκίμασα, όσο ο χρόνος και τα οικονομικά μου το επιτρέπανε. Σιγά μην έκανα και έρευνα.

Thyssen: Μετά το Prado και το Reina Sofia, το Thyssen έρχεται για να συμπληρώσει το μουσειακό «Triángulo de Oro» της Μαδρίτης. Η πιο μεγάλη ιδιωτική συλλογή έργων τέχνης στην Ευρώπη εγκαταστάθηκε εδώ το 1992, μετά από συμφωνία (ποιος ξέρει τι τους ζήτησε για αντάλλαγμα;) του ιδιοκτήτη της, βαρόνου Thyssen-Bornemisza, με την ισπανική κυβέρνηση. Για το πώς τα κατάφερε η οικογένεια του φιλότεχνου βαρόνου, που κάποιοι λένε πως κάνει τον οίκο των Ατρειδών να μοιάζει σαπουνόπερα, να συγκεντρώσει όλα αυτά τα σπουδαία έργα και για το ρόλο της στους δύο Παγκόσμιους Πολέμους λέγονται πολλά, αλλά αυτά εσάς τώρα δεν πρέπει να σας ενδιαφέρουν. Εσείς απλώς στηθείτε στην ουρά του Palacio de Villahermosa (στάση Banco de España), βγάλτε το εισητηριάκι σας και ετοιμαστείτε να θυσιάσετε μια μέρα από την επίσκεψή σας στη Μαδρίτη, γιατί μαζεμένα τόσα πολλά αριστουργήματα από κοντά δύσκολα θα τα ξαναδείτε. Προσωπικά, με κάθε σεβασμό στην Αναγέννηση και στη Φλαμανδική Σχολή, θα πρότεινα να δώσετε περισσότερο βάρος στους εκπροσώπους του γερμανικού, κυρίως, εξπρεσιονισμού (Kirchner, Schiele, Munch και τέτοια) και στους Αμερικάνους (το αγαπημένο Hotel Room του Hopper είναι εδώ). Βέβαια, από την άλλη, γούστα είναι αυτά, οπότε δείτε ότι θέλετε – μη μου λέτε μετά ότι σας παρέσυρα. Αν και γιατί να κάθομαι τώρα και να τα γράφω όλα αυτά, αν όχι για να σας «παρασύρω»;

Las Ventas: Πριν αρχίσετε να φρικάρετε και να με λέτε αιμοδιψή και βάρβαρο, να σας ξεκαθαρίσω πως απεχθάνομαι τον τρόπο που διεξάγονται οι σύγχρονες ταυρομαχίες περίπου όσο και εσείς και θεωρώ το έθιμο αυτό τουλάχιστον αναχρονιστικό. Ωστόσο, ετούτο δε σημαίνει πως πρέπει να κλείνουμε τα μάτια μας μπροστά σε μία ζώσα ακόμα έκφανση της μεσογειακής παράδοσης και της λαϊκής ευρωπαϊκής κουλτούρας και να αδιαφορούμε για τα σημάδια που αυτή έχει αφήσει, τόσο πολύ ξεκάθαρα, στο σύγχρονο πολιτισμό των λαών της ιβηρικής χερσονήσου. Ως εκ τούτου, ακόμα κι αν δεν επιθυμείτε να νομιμοποιήσετε την τελετουργική σφαγή ενός περήφανου, μα κάπως ναρκωμένου ζώου (καλού κακού, μη γίνει και καμιά στραβή), πηγαίνοντας σε κάποιον επίσημο αγώνα, πιστεύω πως οφείλετε να επισκεφτείτε μια φορά κάποιαν από τις εναπομείνασες αρένες της Μαδρίτης. Η αρένα της Plaza de Toros de Las Ventas αρχιτεκτονικά αποτελεί στ’ αλήθεια ένα κομψοτέχνημα, μια κραυγαλέα μαρτυρία της πλούσιας αραβικής κληρονομίας σε αυτήν την χώρα και ένα κανονικό ταξίδι στο χρόνο και στην ιστορία. Μην παραλείψετε να επισκεφτείτε επίσης το παρακείμενο Museo Taurino και αν εξακολουθείτε να απορείτε για όλα αυτά, ρίξτε και μια ματιά στο βιβλίο του Ernest Hemingway, δεδηλωμένου φίλου του αθλήματος, «Άντρες χωρίς Γυναίκες» (εκδόσεις Πλέθρον), όχι μήπως και συμπαθήσετε λίγο τους ταυρομάχους, μα πιο πολύ για να κατανοήσετε κάπως το «¡Viva la Muerte!». 

Franco: Είτε μας αρέσει είτε όχι, πρέπει να δεχτούμε ότι η σημερινή μορφή της Μαδρίτης είναι σε μεγάλο βαθμό δημιούργημα του δικτάτορα Francisco Franco Bahamonde και της παρέας του των μεγαλοεργολάβων, που στήριξαν το καθεστώς του για 36 ολόκληρα χρόνια. Οι κυβερνήσεις που ακολούθησαν την μεταπολίτευση του 1975 και η ισπανική πολιτιστική εξωστρέφεια των τελευταίων δεκαετιών «διόρθωσαν» σαφώς την κυρίαρχη φρανκική αισθητική, η οποία, ωστόσο, παραμένει εμφανής σχεδόν σε κάθε συνοικία της πρωτεύουσας. Αρκετά μνημεία που οικοδομήθηκαν μετά τη Reconquista (ο κατά τους εθνικιστές ισπανικός εμφύλιος) στέκονται στη θέση τους ακόμα, ασχέτως αν οι πιο πολλοί έχουν ξεχάσει τι ακριβώς σημαίνουν. Όπως, για παράδειγμα, το Arco de la Victoria στη Moncloa, στο σημείο όπου διεξήχθη η μάχη της Πανεπιστημιούπολης και όπου σκοτώθηκε ο ηγέτης των αναρχικών Buenaventura Durruti – δε θα μάθουμε ποτέ πώς θα ήταν η Μαδρίτη σήμερα, αν είχαν εξελιχθεί λίγο πιο διαφορετικά τα πράγματα. Πάντως, το απόλυτο αρχιτεκτονικό τερατούργημα του φρανκισμού, η φαραωνική Valle de los Caídos, βρίσκεται 54 χιλιόμετρα βορειοδυτικά της πόλης, και χωρίς πλάκα, αξίζει κανείς να το επισκεφτεί, μόνο και μόνο για να δει πως η τρέλα πάει μια χαρά και στα βουνά, όταν συντρέχουν οι συνθήκες. Όπως αξίζει να διαβάσει το εκπληκτικό «Μνήμη και Λήθη του Ισπανικού Εμφυλίου» της Paloma Aguilar Fernandez (Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης), προκειμένου να δει πως η έκφραση «ό,τι θυμάμαι χαίρομαι» μάλλον στην Ιστορία δεν ταιριάζει.

Elíptica

La Tabacalera: Στη Μαδρίτη και στην Ισπανία γενικότερα έχει εδώ και χρόνια αναπτυχθεί μια βαθιά καταληψιακή κουλτούρα και οι πολυάριθμες okupas παίζουν ένα ρόλο πολύ σημαντικό στο σύγχρονο πολιτικό (κινηματικό) και πολυπολιτισμικό γίγνεσθαι: αναφέρω ενδεικτικά το Patio Maravillas στη Malasaña (Calle den Acuerdo, 8) και την Casablanca στο Lavapiés (Calle Santa Isabel, 21). Η διάσημη Tabacalera, η μόνη κατάληψη της πόλης που αναφέρουν ακόμα και οι mainstream τουριστικοί οδηγοί, δεν είναι ακριβώς κατάληψη, αλλά ένας αυτοδιαχειριζόμενος πολυχώρος (πως μου τη σπάει αυτή η λέξη!), όπου μπορεί να βρει κανείς σχεδόν τα πάντα: από μαθήματα ξένων γλωσσών, χορού και πολεμικών τεχνών μέχρι διαλέξεις, συναυλίες και γεύματα αλληλεγγύης. Το θηριώδες κτήριο, όπου στεγάζονται όλα αυτά, ήταν κάποτε αποθήκη του ομώνυμου ισπανικού μονοπωλίου καπνού, αλλά σήμερα που δε χωρούνε πλέον μονοπώλια, ούτε στα αγαθά ούτε και στις ιδέες, και προκειμένου να μην ξεπέσει σε άλλα χέρια άκαπνα, μετατράπηκε σε ένα πολλαπλώς ανήσυχο και πολυμήχανο «centro social autogestionado». Τριγύρω από την Tabacalera και το σταθμό Embajadores απλώνεται το πιο «αλήτικο» κομμάτι της Μαδρίτης. Ωστόσο, μη διστάσετε να περιπλανηθείτε στα στενά του. Και αν σας φέρει ο δρόμος έξω από την Cerveceria του Loukanikos, του φίλου μου του Andreas, μπείτε και πιείτε εκεί μια μπύρα και για μένα!

Calle del Conde Duque: Μετά την Plaza de España, η Gran Via, προφανώς επηρεασμένη από το άγαλμα του Δον Κιχώτη που βρίσκεται εκεί, ξαφνικά μοιάζει να ταπεινώνεται και μετονομάζεται σε Calle de la Princessa. Λίγα μέτρα μετά, στη δεξιά της όχθη, αρχίζουν κάτι πέτρινα σκαλοπάτια που οδηγούν από τη πίσω πόρτα στη γειτονιά της Malasaña, μέσω ενός από τους πιο όμορφους δρόμους της πόλης γενικά, της Calle del Conde Duque. Αφού ρίξετε μια ματιά στην πρόσοψη της παλιάς πολυκατοικίας που βρίσκεται στην κορυφή της σκάλας και αναρωτηθείτε ποιο από όλα τα μπαλκόνια της σας εκφράζει περισσότερο, κάντε μια στάση για έναν cortado στο Parrilla Nino. Στη συνέχεια, αν συνεχίσετε ανηφορίζοντας την Conde Duque, θα βρείτε μερικά ωραία μαγαζάκια που πουλούν ρούχα, παπούτσια και άλλα ξεμυαλιστικά, επώνυμες μάρκες αλλά και χειροποίητα, καινούρια και μεταχειρισμένα. Αν έχετε πεινάσει (πότε προλάβατε;), καθίστε στο La Cajita de Nori (εξαιρετική η Tortilla του), πάνω στην πλατεία που θα συναντήσετε στο δεξί σας χέρι, απέναντι από ένα κτήριο που γράφει «Conde Duque Centro Cultural». Αν πάλι έχετε ορέξεις πιο πνευματικές, μπείτε σε αυτό το κτήριο το cultural, που λέγαμε, και όλο σε κάποια ενδιαφέρουσα έκθεση θα πέσετε από τις πολλές που γίνονται εκεί. Αφού χορτάσετε από υλική ή πνευματική τροφή, περπατήστε λίγο ακόμα για να χωνέψετε μέχρι το τέλος της Conde Duque ή γενικά διαλέξτε κάποιο κάθετο στενό και χαθείτε στον αστερισμό της Malasaña.

Tras Julia: Η Μαδρίτη και ειδικά το κέντρο της είναι γεμάτη από μεταλλικά αγάλματα, που βρίσκονται σε διάφορα σημεία, συμβολίζουν ή απλώς αναπαριστούν διάφορα πράγματα και εξυπηρετούν διάφορους σκοπούς, όπως το να δίνεις ραντεβού σε κάποιο συγκεκριμένο σημείο και αν σε στήσουνε να μην αισθάνεσαι τελείως μόνος. Οι νέοι γενικά προτιμούν στη Malasaña να δίνουνε τα ραντεβού τους στο άγαλμα με το κοριτσάκι με τα κατσαρά μαλλιά στην Plaza de San Ildefonso. Εγώ, όμως, προτιμώ μια κάπως μεγαλύτερη κοπέλα, που ακουμπάει την πλάτη της στον τοίχο ενός σπιτιού στη διασταύρωση των Calles del Pez και de San Bernardo. Το άγαλμα αυτό, έργο του γλύπτη Antonio Santin, θα μπορούσε να είναι το μνημείο της «Άγνωστης Φοιτήτριας» ή τουλάχιστον έτσι εγώ το είχα φανταστεί, μέχρι που κάποια στιγμή, ψάχνοντας να μάθω περισσότερα για αυτήν, έμαθα πως και όνομα έχει και μια ιστορία πολύ συγκεκριμένη και μυστήρια, που ωστόσο δεν πρόκειται να κάτσω τώρα και να σας την πω, αφού πιστεύω πως είναι προτιμότερα να φτιάξετε εσείς μόνοι σας τη δικιά σας. Πάντως, αν κάποιο βράδυ περάσετε από δίπλα της και την ακούσετε κάτι να σας ψιθυρίζει, μη νομίσετε πως έχετε αρχίσει να τα χάνετε. Δώστε λιγάκι προσοχή στη στάση της, στο σταύρωμα των ποδιών και στα μισάνοιχτά της χείλη, και τότε ίσως καταλάβετε πως το κορίτσι δεν ενδιαφέρεται μόνο για το πότε θα πάρει το πτυχίο του.

Paseo de los Melancólicos: Όχι και τόσο μακριά από την τουριστική βιτρίνα της Μαδρίτης βρίσκεται η συνοικία Imperial, που τίποτα το μεγαλειώδες δεν έχει να επιδείξει, πέρα από έναν ίσως ιδιόμορφο πολεοδομικό ιμπεριαλισμό, κληρονομία του φρανκικού Ancien Régime. Η οδός της Μελαγχολίας ή των Μελαγχολικών (paseo κυριολεκτικά σημαίνει βόλτα, κάτι σαν το promenade των Γάλλων) διασχίζει ολόκληρη αυτήν την μικροαστική «αυτοκρατορία», ξεκινώντας από την πανέμορφη Calle de Segovia και καταλήγοντας στο στάδιο Vicente Calderón και στον Σηκουάνα των φτωχών, τον ταπεινό μα πάντως πολλαπλώς πολύτιμο Manzanares. Καθ’ όλη τη διαδρομή αυτή και αν καταφέρετε να μην προσβληθείτε θανάσιμα από την καταθλιπτική συμμετρία των οικοδομικών της τετραγώνων, μπορείτε να πάρετε μια ικανή και αναγκαία ιδέα του λαϊκού μαδριλένικου οικοσυστήματος και της υπνωτιστικής καθημερινότητάς του, από την οποία, ωστόσο, δε λείπουν οι εκπλήξεις. Κι αν κουραστείτε ή διψάσετε, εκεί, λίγο πριν από τις εκβολές της Melancólicos στην Calle de Toledo, μπείτε μέσα στο bar Los Angeles και ζητήστε να σας δώσουνε μια παγωμένη caña. Και αν τυχόν τρομάξετε από το βλοσυρό ύφος του μαγαζάτορα, μη πάτε να το βάλετε στα πόδια, τα pinchos που θα σας βγάλει για μεζέ, σίγουρα θα σας αποζημιώσουν.

Café Galdós: Τον Ιούνιο του 2012 φιλοξενήθηκε στο καφέ αυτό, που βρίσκεται στο 10 της Calle de los Madrazo, έκθεση φωτογραφίας μου με τίτλο «Callegraficas». Ως εκ τούτου, όπως καταλαβαίνετε, είμαι ήδη αρκετά προκατειλημμένος, καθώς ξεκινώ να γράψω ετούτο το κεφάλαιο. Αλλά επειδή, ούτως ή άλλως, είμαι προκατειλημμένος, ενίοτε σε βαθμό, θα έλεγα, εμπάθειας, σε ό,τι γράφω γενικά, δε σκοπεύω εν προκειμένου να κάνω διαφορετικά και να το αποφύγω. Το Café Galdós, λοιπόν, είναι ένα από τα πλέον ζωντανά μέρη σε αυτήν την πόλη. Αν και γειτονεύει με την άκρως τουριστική, έως αποκρουστική, Huertas, αλλά και με την Cortes, όπου και το ομώνυμο Ισπανικό κοινοβούλιο, διατηρεί έναν πολύ αυθεντικό και αυτοδύναμο χαρακτήρα. Στέκι καλλιτεχνών (η Zarzuela, η κωμική θεατρική σκηνή της Μαδρίτης είναι ακριβώς δίπλα), πολιτικών (στην Ισπανία ακόμα κυκλοφορούν ελεύθεροι), εμιγκρέδων (κάθε βδομάδα διοργανώνεται εδώ το Madrid Babel, μια πρωτοβουλία για να μη νιώθουν μόνοι τους οι ξένοι που ζούνε στη Μαδρίτη), φοιτητών, περιστασιακών και μόνιμων ταξιδιωτών, Λατίνων εραστών και ερωμένων και άλλων ευπαθών κατηγοριών, που έρχονται φανατικά να πιούνε τον καφέ τους, να τιμήσουν την άκρως ενδιαφέρουσα κουζίνα του, να ακούσουν κάποιο live, συνήθως ethnic μουσικής, ή να ρίξουν έστω μία ματιά στην έκθεση κάποιου αργόσχολου που εσχάτως την είδε κι ολίγον φωτογράφος.

Gran Via: Σε καμιά άλλη ευρωπαϊκή πρωτεύουσα δεν υπάρχει μια τέτοια λεωφόρος, που να σηματοδοτεί τόσα πολλά στην κοινωνική, οικονομική, πολιτιστική ζωή των κατοίκων της, όπως η Gran Via. Η «Μεγάλη Οδός» δεν είναι απλώς μια κεντρική αρτηρία που ενώνει και διαιρεί ταυτόχρονα τη Μαδρίτη, μα και το μεγαλύτερο (σε έκταση) αξιοθέατο, ίσως το πιο εμβληματικό σήμα κατατεθέν αυτής της πόλης. Όποιος επιλέξει να την διασχίσει με τα πόδια, από την Calle de Alcalá έως την Plaza de España, και δε στραβολαιμιάσει χαζεύοντας τα πανύψηλά της κτήρια ή δεν ξοδέψει όλα του τα λεφτά στα μαγαζιά της, θα απολαύσει μια ζωντανή και τρισδιάστατη ξενάγηση στην αρχιτεκτονική εξέλιξη του ισπανικού 20ου αιώνα. Edificio Metrópolis, Capitol, Telefónica, Callao Cinema, Edificio España, Palacio de la Prensa, είναι μόνο μερικά από τα σύγχρονα μνημεία, όπου θα μπορούσε να σταθεί κανείς για να θαυμάσει το αρμονικό πάντρεμα του Μπαρόκ και της Αραβικής κληρονομιάς με την Αρτ Ντεκό και τον Κυβισμό και να μαντέψει τις επιρροές των Ισπανών αρχιτεκτόνων και τα απωθημένα φυσικά των χρηματοδοτών τους. Λίγο Manhattan, λίγο Broadway μες στην καρδιά μιας μεγαλούπολης που κατά τα λοιπά γουστάρει να μιμείται το Παρίσι. Κι όμως, μέσα τις μιμήσεις και τις παράλογες σε πρώτη ανάγνωση αισθητικές αναφορές, προκύπτει ένα αποτέλεσμα πολύ μοναδικό και τελικά ως εκ θαύματος αρκούντως μαδριλένικο.